Wyrok TSUE z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie C-746/24 [GRYCZARA]

1. Umowa kredytu została uznana za nieważną.
2. Bank pozywa konsumenta o zwrot kwoty kapitału z tytułu nieważnej umowy.
3. Konsument przegrywa proces.

I teraz pytanie:

1. Co z kosztami tego procesu?
2. Czy konsument jako strona przegrywająca będzie zobowiązany do pokrycia tych kosztów w całości?

W polskim prawie co do zasady strona przegrywająca proces jest zobowiązana do pokrycia kosztów procesu w całości lub proporcjonalnie do przegranej części.

Sąd odsyłający mając na uwadze powyższą zasadę, ale również zauważając problem nierówności stron w procesie zwrócił się z pytaniem do TSUE.

TSUE w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 listopada 2025 r. wskazuje, że:

Obciążenie konsumenta w całości kosztami procesu w przypadku przegrania sprawy wytoczonej przez bank o zwrot kwoty kapitału z tytułu nieważnej umowy jest niedopuszczalne.

Dlaczego?

Wiąże się to z asymetrią kosztów sądowych. W polskich przepisach dotyczących opłat sądowych występuje znaczna dysproporcja.  

• Gdy pozywa konsument: opłata sądowa od pozwu wynosi 1 000, 00 PLN
• Gdy pozywa bank: opłata sądowa wynosi 5% wartości przedmiotu sporu (w omawianej sprawie było to 32 000 PLN)

Zgodnie z zasadą „przegrywający płaci”, konsument przegrywający sprawę z powództwa banku o zwrot kapitału musiałby zwrócić bankowi m.in. tę wysoką opłatę (32 000 PLN)!!!!!!!!!

TSUE uznał, że w takim przypadku obciążenie konsumenta całością kosztów procesu narusza prawo unijne.