Czy pacjentowi wolno nagrywać wizytę lekarską?

Wielokrotnie lekarze podczas swojej praktyki spotykają się z nagrywaniem wizyt czy przebiegu udzielanych świadczeń zdrowotnych. W dzisiejszych czasach za sprawą smartfonów stało się to niezmiernie proste. Motywacją niektórych pacjentów jest chęć utrwalenia przebiegu wizyty, aby lepiej zapamiętać diagnozę i zalecenia. Zdarzają się jednak pacjenci, którzy w ten sposób już przygotowują się do dochodzenia roszczeń lub kwestionowania jakości udzielonego świadczenia. Powstaje zatem pytanie: czy pacjent ma prawo do nagrywania przebiegu wizyty lekarskiej?

Na kanwie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pacjentowi udzielono szerokiego prawa do informacji, która powinna być przystępna, a w jej zakres powinna wchodzić informacja o stanie zdrowia, diagnozie, proponowanych i możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, o następstwach ich zastosowania oraz rokowaniu. Nagranie wizyty, podczas której te informacje są udzielane, jest jednym ze sposobów realizacji prawa do informacji, można je porównać do sporządzenia notatek z wizyty.

W przestrzeni medialnej częstokroć pojawia się art. 267 kodeksu karnego w zestawieniu z tezą, czy lekarza można nagrywać. Artykuł ten penalizuje jednak tzw. podsłuch, czyli bezprawne uzyskanie informacji. Karze podlega natomiast osoba, która będzie nagrywała rozmowę, której nie jest uczestnikiem, bez zgody rozmówców. Pacjent nagrywający własną wizytę, a więc będący jej uczestnikiem, nie popełnia przestępstwa. Natomiast definitywnie zabronione jest nagrywanie rozmów innych pacjentów czy umieszczanie podsłuchu w gabinecie lekarskim, w szczególności w świetle wrażliwości danych tam przekazywanych.

Prawo do nagrywania nie oznacza jednak prawa do rozpowszechniania takiego nagrania. Rozpowszechnianie wizerunku osoby przedstawionej na nagraniu wymaga co do zasady jej zgody. Opublikowanie takiego nagrania w internecie czy udostępnienie osobom trzecim mogłoby oznaczać naruszenie prawa do wizerunku i naruszenie dóbr osobistych lekarza.

Jak to już zostało na wstępie zaznaczone, nagranie wizyty lub przebiegu udzielanego świadczenia, może stanowić dowód w sprawie np. o błąd medyczny. W orzecznictwie dopuszcza się wykorzystanie takiego nagrania w sądzie, chociaż oczywiście jego autentyczność i ewentualne manipulowanie przebiegiem rozmowy będzie indywidualnie oceniane przez sąd.

Jak nieraz podkreślał Rzecznik Praw Pacjenta, lekarz nie może odmówić udzielenia świadczenia z powodu nagrywania wizyty. Nie może też odmówić udzielenia informacji o stanie zdrowia, czy uzależnić udzielenia tej informacji od zaprzestania nagrywania, gdyż może to zostać uznane za naruszenie praw pacjenta do podstawowego prawa do uzyskania informacji.

Co również istotne, lekarz nie będzie mógł nagrywać pacjenta, gdyż stanowi to przetwarzanie danych o stanie zdrowia i wymaga zgody pacjenta bądź wyraźnej podstawy prawnej.

Mimo że nagrywanie własnej wizyty lekarskiej jest co do zasady legalne i wynika z prawa do informacji, aby jednak nie mnożyć niepotrzebnych konfliktów i nie naruszać zaufania, należałoby uprzedzić lekarza o zamiarze rejestracji przebiegu wizyty. Nagrywanie z ukrycia zasadne byłoby jedynie w skrajnych przypadkach, np. gdy lekarz popełnia przestępstwo. W przeciwnym razie, wartość dowodowa nagrania z ukrycia może być kwestionowana przez sąd.